Po II wojnie światowej Gdańsk znalazł się w granicach Polski, ale jedynie kilka procent
przedwojennych mieszkańców pozostało w mieście. Niemców wysiedlono, gdańska polonia
została zdziesiątkowana wcześniej przez hitlerowskie represje. Z kolei w czasach PRL-u
mieszkańcy zwani „autochtonami” doznawali wielu nieprzyjemności ze strony władz i
ludności napływowej. Kulturowo to miasto trzeba było dopiero oswoić, ale jak to zrobić –
skoro propagowana przez media, szkołę i propagandę historia nie znajdowała potwierdzenia
w miejskiej przestrzeni? W dzielnicach zbudowanych w XIX i na początku XX wieku jak
Wrzeszcz, Oliwa, Brzeźno, Nowy Port, Orunia – nowi mieszkańcy stykali się z architekturą
poniemiecką, coraz bardziej zaniedbaną, ale w pewien sposób ich intrygującą. Trzeba było
oswajać miasto na własną rękę, poznawać je poprzez spacery, uważne przyglądanie się
pozostałościom gdańskiej architektury z okresu pruskiego. Przydatna była w tym postawa
flaneura.
Fot. Artur Nowaczewski
